- سلامت و تغذیه

نظارتی بر لبنیات سنتی وجود ندارد

به گزارش ایسنا، سلامت نیوز در ادامه می‌نویسد: طبق نتایج یک تحقیق کشوری، به ‌طور متوسط 20 درصد از سهم شیر مصرفی مردم از شیرهای فله‌ای و به اصطلاح محلی است. این در حالی است که نه سازمان دامپزشکی و نه سازمان ملی استاندارد و نه وزارت بهداشت بر لبنیات سنتی نظارتی ندارند و سلامت آنها نیز مورد تایید این مراجع نیست. حال موضوع قابل‌توجه این است که آیا واقعا این لبنیات محلی و طبیعی هستند و چه افرادی آنها را تهیه می‌کنند؟ و موضوع مهم‌تر اینکه سلامت آنها چگونه تعیین می‌شود؟!

Related image

معمولا کارخانه‌های تولید لبنیات، عمده شیر مورد نیازشان را از گاوداری‌های صنعتی بزرگ تهیه می‌کنند که هم تحت‌نظارت دامپزشک بوده و هم مسئولان فنی کارخانه در بدو ورود شیر خام به کارخانه، آن را آزمایش می‌کنند. اما شیرهای سنتی از کجا تهیه می‌شوند؟!

دکتر آراسب دباغ‌مقدم، دامپزشک و متخصص بهداشت مواد غذایی در گفت‌وگو با «سلامت»، چندین روش را برای تهیه لبنیات سنتی ذکر می‌کند: «اولین روش این است که شیر را از دامداری‌ها که معمولا دامداری‌های بزرگ و معتبری نیستند، خریداری می‌کنند و پس از آن در مغازه خود یک مکان کارگاه‌مانند دارند که سایر لبنیات را درست می‌کنند و می‌فروشند. دامداری‌های بزرگ و معتبر، شیرشان را به کارخانجات لبنیات می‌فروشند و معمولا دامداری‌های کوچک و سنتی که شیرشان را کارخانه به دلیل کیفیت پایین و مشکلات بهداشتی قبول نمی‌کند به مغازه‌های لبنیات سنتی می‌فروشند.» دکتر دباغ‌مقدم که نایب‌رئیس کمیته تخصصی بهداشت مواد غذایی سازمان نظام دامپزشکی نیز هست، در ادامه حرف‌هایش با انتقاد از نبود قانون برای معدوم‌کردن شیرهای بی‌کیفیت می‌گوید:

«در کشور ما برای سلامت گوشت، قانون وجود دارد و اگر دامپزشک تشخیص داد که گوشت مشکل دارد، آن را در کارخانه معدوم می‌کنند ولی در مورد شیر چنین قانونی وجود ندارد. زمانی که مسئولان فنی تشخیص دادند شیر خام ورودی کارخانه مشکل دارد، تنها از خرید آن سر باز می‌زنند و این شیر به تولیدکنندگان لبنیات سنتی فروخته می‌شود. روش دوم که با آن لبنیات سنتی تهیه می‌شود، این است که دامداری‌های روستایی و حتی در شهرهای کوچک لبنیات سنتی را درست می‌کنند و محصولاتشان را به مغازه‌داران لبنیات سنتی در شهرها می‌فروشند. روش دیگری نیز وجود دارد که در آن، تعداد اندکی از دامداری‌های بزرگ در سطح شهر مغازه‌های لبنیاتی با برند خود را می‌فروشند.»

نظارتی بر لبنیات سنتی وجود ندارد

برخی از فروشندگان محصولات لبنی سنتی ادعا می‌کنند که لبنیات، مال گاوداری خودشان است که دامپزشک بر آن نظارت می‌کند و مشکلی ندارد، به راستی آیا سازمان دامپزشکی بر آنها کنترل و نظارت دارد؟

نایب‌رئیس کمیته تخصصی بهداشت مواد غذایی سازمان نظام دامپزشکی کشور با بیان اینکه هیچ‌کس روی لبنیات سنتی نظارتی ندارد، توضیح می‌دهد: «لبنیات سنتی سازماندهی اصولی در کشور ما ندارد و شاید تنها نظارتی که بر آنها وجود دارد، نظارت کارشناسان بهداشت محیط است که رعایت نکات بهداشتی در مغازه و محل فروش را مورد بررسی قرار می‌دهند و نه سلامت لبنیات را. سازمان دامپزشکی باید به‌طور قانونی به دامداری‌ها ابلاغ کند شیری را که از نظر کارخانه مورد تایید نیست به مغازه‌داران لبنیات سنتی نفروشد اما این کار انجام نمی‌شود.»

به گفته دکتر دباغ‌مقدم، شیری که توسط کارخانجات لبنیات رد می‌شود، بار میکروبی بالا، آنتی‌بیوتیک و عوامل بازدارنده رشد مانند وایتکس دارد و اگر وارد کارخانه لبنیات شود، نمی‌توان با آن لبنیات سالم تهیه کرد.

شیر و پنیر سنتی ناسالم‌ترند

اکثر مشتریان لبنیات سنتی بعد از خرید شیر، آن را می‌جوشانند تا اگر میکروبی دارد، از بین برود. دکتر دباغ‌مقدم با بیان اینکه بسیاری از میکروب‌های داخل شیر با جوشاندن از بین نمی‌رود، تاکید می‌کند: «در کارخانه‌، پاستوریزه‌کردن با حرارت غیرمستقیم صورت می‌گیرد؛ به گونه‌ای که ویتامین‌ها، املاح، مواد مغذی و پروتئین شیر از بین نرود، در حالی که حرارت مستقیم، تمام مواد مغذی شیر را از بین می‌برد، از طرف دیگر شیر و پنیر سنتی خطرناک‌تر از سایر لبنیات سنتی هستند. چون این شیر در صورتی که جوشانده نشود، ممکن است به راحتی تب مالت و سل را منتقل کند و حتی ظرفی که در آن شیر نگهداری می‌شود را نیز آلوده می‌کند. پنیر نیز چون جوشانده نمی‌شود باید حداقل 2 ماه در آب‌نمک با غلظت 13 درصد بماند، در حالی که فروشندگان این کار را نمی‌کنند. ماست و کره خطر کمتری دارند ولی سلامت آنها نیز مورد تایید نیست چون برای تهیه ماست، شیر را نمی‌جوشانند و کره‌هایی که درست می‌کنند از دوغ‌هایی است که آب آنها مشکل دارد.»

دکتر دباغ‌مقدم می‌گوید اخیرا تحقیقی انجام شده که نشان می‌دهد دوغ‌های سنتی اطراف تهران اکثرا با آب‌های آلوده درست شده‌اند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *