نقش آب در بدن ورزشکاران

آب حجم زیادی از بدن را تشکیل می دهد. فرد وقتی که شروع به ورزش کردن می کند ، این مایع در بدنش مصرف می شود و یا از طریق عرق کردن از بدن او خارج می شود ، به همین علت او باید میزان آب بدن خود را در حد ثابتی نگاه دارد.

همانند كره خاك، بخش مهمی از بدن انسان را نیز آب تشكیل داده و همان طور كه آب مایه حیات همه موجودات كره زمین است، در بدن انسان نیز بعد از اكسیژن، مهمترین و حیاتی ترین عنصر حیات تلقی می شود.آب حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بدن انسان را تشكیل داده است و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد خون را نیز آب تشكیل می دهد. مشاهده می شود كه آب تا چه حد در بقای انسان همچون سایر موجودات، حیاتی است.

انسان بدون غذا چند هفته زنده می ماند اما بدون اكسیژن چند دقیقه و بدون آب فقط چند روز.

كمبود آب می تواند تغییرات محسوسی در فرآیند جسمی و ذهنی افراد ایجاد كند و این موضوع بویژه برای كسانی كه ورزش می كنند بسیار حساس تر و حیاتی تر است.بسیاری از مواقع مشاهده می شود كه ورزشكاران در طول فعالیت بدنی خود از آب كمی استفاده می كنند و با این عمل موجب از دست رفتن آب موجود در بدن می شوند. این موضوع موجب می شود كه نحوه انجام فعالیت ورزشكاران نیز ضعیف تر و كمتر شود.كارشناسان طب ورزشی می گویند كه كاهش آب بدن حین فعالیت ورزشی موجب خستگی، گرفتگی عضلات، استرس و گرمازدگی می شود كه این عوامل در افت عملكرد ورزشی فرد نیز بسیار موثر است.

ترفندهای مصرف آب در بدن انسان موجب تغییرات مهمی در جسم و ذهن می شود و وظایف مهمی برعهده دارد.

جزء مهم سلول های بدن، آب است و شكل و فرم آنها را تشكیل می دهد. همچنین آب برای واكنش های بیوشیمیایی و متابولیسم و سوخت و ساز بدن در داخل سلول، حیاتی است. از دیگر سو بخش عمده خون را آب تشكیل می دهد و در دفع سموم و مواد زائد نقش مهمی دارد. زندگی مفاصل را هم آب تامین می كند و از خشكی پوست محافظت می كند و دمای بدن را نیز كنترل می كند.

با گرم شدن بدن به دلیل انجام یك فعالیت ورزشی، دمای بدن افزایش می یابد و آب به شكل عرق از پوست دفع می شود. این عمل درست مانند یك «تهویه هوا» در بدن است. با تعریقی كه از طریق پوست تبخیر می شود، بدن دمای خود را تنظیم می كند و خنك می شود اما چنانچه با تعریق، آب مناسب و كافی به بدن رسانده نشود، خون غلیظ شده و جریان گردش خون كند می شود. این موضوع باعث می شود كه به قلب فشار وارد شود و از دیگر سو با از دست دادن آب بدن در نتیجه عرق كردن زیاد، بدن نمی تواند تولید عرق كند و در نتیجه، درجه حرارت بدن بیش از حد بالا رفته و خطراتی را مانند گرمازدگی به همراه می آورد.

یك ساعت ورزش، معادل از دست دادن ۳ لیتر آب

با وجود اینكه یك فرد بزرگسال با جثه متوسط در روز حدود ۲ لیتر آب از دست می دهد اما یك ورزشكار ممكن است با یك ساعت فعالیت شدید ورزشی ۳ لیتر آب از دست بدهد كه در صورت عدم جایگزینی مناسب آن، خطراتی را به همراه خواهد داشت و تعادل بدن به هم خواهد ریخت! در اصطلاح، بدن دچار كم آبی یا دهیدراسیون خواهد شد.

احساس تشنگی، علامت نامناسب!

همیشه احساس تشنگی پاسخ مناسبی برای جبران آب در بدن ورزشكار نیست زیرا با ورزش كردن، واكنش تشنگی در بدن تا حدودی مختل می شود. در زمان ورزش مقدار زیادی آب قبل از احساس تشنگی از دست می رود و قبل از اینكه به طور كامل كم آبی شما جبران شود، احساس تشنگی شما نیز از بین می رود. به همین دلیل نمی توان فقط به حس تشنگی اكتفا كرد. یك ورزشكار باید آگاهانه عمل كند و بیش از آنكه دوست داشته باشد مایع یا آب بنوشد و اقدام به جبران كم آبی خود كند.

البته نكته قابل توجه در این خصوص این موضوع است كه سن ورزشكار، نوع فعالیت ورزشی، شدت آن، درجه حرارت محیطی كه در آن ورزش می كند، نوع غذایی كه خورده شده و بسیاری عوامل از این دست نیز بر میزان آب مورد نیاز بدن موثر است و چنانچه به این عوامل بی توجهی شود، (بویژه در مسابقات ورزشی) در عملكرد و كیفیت ورزشی ورزشكار اثرات نامطلوبی ایجاد خواهد شد.علاوه بر این، در كنار جبران آب بدن، برخی از ورزشكاران نیاز به جایگزینی الكترولیت های سدیم و پتاسیم كه در نتیجه عرق كردن از دست می روند، دارند.این موضوع بویژه در ورزش هایی كه بیش از یك ساعت به طول می انجامد، بیشتر صدق می كند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *